กรดไหลย้อน คืออะไร? 

กรดไหลย้อน คือ ภาวะที่น้ำย่อยในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาในหลอดอาหาร ทำให้เกิดการอักเสบ แสบ และเจ็บปวด สาเหตุหลักมักเกิดจาก "กล้ามเนื้อหูรูดส่วนล่างของหลอดอาหารทำงานผิดปกติ" ทำให้กรดกระฉอกขึ้นมาได้ง่าย โดยเฉพาะเวลาเอนตัวนอนหรือทานอิ่มจัดๆ

เช็คลิสต์อาการกรดไหลย้อน

อาการที่พบบ่อย :

• 🔥 แสบร้อนกลางอก: รู้สึกร้อนวูบวาบตั้งแต่ลิ้นปี่ขึ้นมาถึงคอ

• 🤮 เรอเปรี้ยว: มีน้ำรสเปรี้ยวหรือขมไหลย้อนขึ้นมาในปากหรือคอ

• แน่นท้อง ท้องอืด เหมือนอาหารไม่ย่อย

อาการที่ไม่ควรมองข้าม :

• ไอเรื้อรัง โดยเฉพาะเวลากลางคืน

• เจ็บคอตอนเช้า เสียงแหบ

• เหมือนมีก้อนจุกที่คอ กลืนลำบาก

ปัจจัยกระตุ้นที่คาดไม่ถึง

• พฤติกรรมการกิน: กินแล้วนอนทันที, กินรสจัด, กินมื้อใหญ่เกินไป

• ประเภทอาหาร: ของทอด, ของเผ็ด, ของมัน, ชา, กาแฟ, น้ำอัดลม, ช็อคโกแลต, แอลกอฮอล์

• ภาวะร่างกาย: ความอ้วน (แรงดันในช่องท้องสูง), การตั้งครรภ์

• ความเครียด: กระตุ้นการหลั่งกรด

สิ่งที่ควรทำ...เมื่อเป็นกรดไหลย้อนไม่หายสักที

1. ถามตัวเองก่อนว่ามันใช่กรดไหลย้อนจริงไหม? 

หลายครั้งที่รักษาไม่หายเพราะวินิจฉัยผิด มีโรคมากมายที่ผู้ป่วยมาด้วยอาการคล้ายกรดไหลย้อน ขอแนะนำ 3 โรค

โรคกระเพาะ-กรดไหลย้อน

ผู้ป่วยจะมาด้วยอาการจุกแน่นใต้ลิ้นปี่ บางครั้งมีอาการแสบร้อน ปวดร้าวทะลุกลางหลัง จุดสำคัญ คืออาการมักจะสัมพันธ์กับการกิน มักจะมีอาการหลังทานอาหาร โดยเฉพาะเวลากินของเผ็ดๆ หรือ เวลาที่ท้องว่าง เช่น เวลาก่อนนอน และอาการปวดมักจะเป็นๆหายๆไม่เกินครั้งละครึ่งชั่วโมง  มักมีอาการเรอบ่อยร่วมด้วย

นิ่วในถุงน้ำดี

ผู้ป่วยจะมีอาการปวดใต้ชายโครงขวา ปวดบีบๆแน่นๆ ปวดร้าวไปสะบักขวา มักมีอาการปวดยาวนานเป็นชั่วโมง จากนั้นอาการจะค่อยๆดีขึ้น จุดสำคัญ คืออาการมักจะสัมพันธ์กับการกินของมัน หรือ อาหารมื้อใหญ่ๆ ในบางกรณีที่ประวัติไม่ชัดเจนอาจต้องตรวจเพิ่มเติมโดยการทำอัลตราซาวด์

หัวใจขาดเลือดระยะแรก

ผู้ป่วยโรคหัวใจ มีอาการจุกแน่น บริเวณหน้าอกได้เช่นเดียวกัน แต่ลักษณะการปวด จะปวดเหมือนมีอะไรมากดทับหน้าอก ร้าวไปไหล่ซ้าย/กรามซ้าย จุดสำคัญ คือ จะมีอาการมากขึ้นเวลาออกแรง และ อาการจะไม่สัมพันธ์กับการกินอาหาร
ทั้งนี้ เนื่องจากเป็นโรคหัวใจระยะแรก หากไปตรวจที่โรงพยาบาลและตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจก็จะพบว่า ผลยังปกติ หากต้องการยืนยันการวินิจฉัยจริงอาจจะต้องพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจเพิ่มเติมอีกครั้ง

2.ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เพื่อลดสาเหตุการเกิดอาการซ้ำ

หลายครั้งผู้ป่วยพึ่งพาแต่ยา ไม่ได้พยายามแก้ไขที่ต้นเหตุเลย ทำให้รักษาได้ยาก การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจะช่วยให้อาการที่เป็นอยู่ดีขึ้น

• ทานอาหารอ่อน งดอาหารเผ็ด เลี่ยงของมัน เช่น ของทอด, เครื่องในสัตว์, กุ้ง หอย ปู

• ไม่ควรดื่ม ชา กาแฟ น้ำอัดลม นมสด นมเปรี้ยว

• เลี่ยงอาหารที่ทำให้เกิดก๊าซ เช่น  พืชตระกูลถั่ว, หัวหอม, กะหล่ำปลี

• หยุดการใช้ยาแก้ปวดที่มีฤทธิ์กัดกระเพาะอาหาร

• ทานอาหารให้ตรงเวลา

• พักผ่อนให้เพียงพอ ทำจิตใจให้สบาย อย่านอนดึก

3.พบแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญ เพื่อการรักษาอย่างถูกจุด

หลายครั้งแม้จะพยายามดูแลตนเองอย่างเต็มที่แล้ว แต่อาการก็ยังไม่หายสักที อาจเป็นเพราะบางสาเหตุ เช่น ติดเชื้อในกระเพาะ จำเป็นต้องส่องกล้องทางเดินอาหารเพื่อหาสาเหตุ และทำการรักษาที่สาเหตุนั้นอย่างตรงจุด แพทย์อาจแนะนำยาที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้นในการรักษา ช่วยให้ท่านหายจากหายจากอาการที่เป็นอยู่ได้เร็วขึ้นนั่นเอง

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาหาหมอ?

อย่าปล่อยให้เรื้อรังจนเกิดภาวะแทรกซ้อน ควรรีบพบแพทย์โดยด่วน หากมีอาการต่อไปนี้:

• กลืนอาหารลำบาก หรือเจ็บเวลากลืน

• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

• ถ่ายดำ หรืออาเจียนเป็นเลือด

• ทานยาดูแลตัวเองแล้วเกิน 2 สัปดาห์อาการไม่ดีขึ้น