อัลตราซาวด์เต้านม ตรวจอะไร และเหมาะกับใคร?

# อัลตราซาวด์เต้านมช่วยตรวจอะไรได้บ้าง?

สิ่งที่อัลตราซาวด์ช่วยประเมินได้ เช่น

• ก้อนในเต้านม ว่าเป็นก้อนที่มีลักษณะเป็นก้อนเนื้อหรือเป็นถุงน้ำ 

• ดูรูปร่าง ขอบเขต และลักษณะภายในของก้อน

• ช่วยประเมินว่าก้อนมีลักษณะน่าสงสัยหรือมีแนวโน้มเป็นก้อนธรรมดา

• ใช้ช่วยเป็นแนวทางในการเจาะชิ้นเนื้อหรือดูดของเหลวจากก้อนในกรณีที่จำเป็น

อย่างไรก็ตาม อัลตราซาวด์ไม่สามารถบอกได้ทุกครั้งว่าก้อนนั้นเป็นมะเร็งหรือไม่ หากพบลักษณะที่น่าสงสัย แพทย์อาจแนะนำการตรวจเพิ่มเติมหรือเจาะชิ้นเนื้อเพื่อยืนยันการวินิจฉัย

# ใครควรตรวจอัลตราซาวด์เต้านม?

อัลตราซาวด์มีประโยชน์เป็นพิเศษในผู้ที่ คลำพบก้อนที่เต้านม หรือมีความผิดปกติที่ต้องการตรวจเพิ่มเติม

ในผู้หญิงอายุน้อย โดยเฉพาะอายุน้อยกว่า 30 ปีที่มีก้อนที่เต้านม อัลตราซาวด์มักเป็นการตรวจเบื้องต้นที่เหมาะสม ส่วนในผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป แพทย์มักพิจารณาแมมโมแกรมเป็นการตรวจหลัก และอาจใช้อัลตราซาวด์ร่วมด้วยตามอาการและผลตรวจ

ดังนั้น ไม่จำเป็นว่าทุกคนที่มีก้อนเต้านมจะต้องตรวจด้วยวิธีเดียวกัน แพทย์จะเลือกการตรวจตามอายุ อาการ และลักษณะของก้อน

# อัลตราซาวด์เห็นก้อนมะเร็งได้หรือไม่?

อัลตราซาวด์สามารถช่วยตรวจพบและประเมินก้อนที่มีลักษณะน่าสงสัยได้ แต่ ไม่สามารถใช้ยืนยันว่าเป็นมะเร็งได้ด้วยตัวมันเอง หากก้อนมีลักษณะที่น่าสงสัยจากการตรวจ แพทย์อาจแนะนำการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้ยืนยันการวินิจฉัยมะเร็งเต้านม

ในทางกลับกัน หากอัลตราซาวด์พบว่าก้อนมีลักษณะไม่อันตราย ก็อาจไม่จำเป็นต้องเจาะชิ้นเนื้อทันที ทั้งนี้ต้องพิจารณาร่วมกับอาการและการตรวจร่างกายด้วย

# อัลตราซาวด์ต่างจากแมมโมแกรมอย่างไร?

ทั้งสองวิธีมีประโยชน์ต่างกัน

อัลตราซาวด์

• ใช้คลื่นเสียง ไม่มีรังสี

• เหมาะสำหรับประเมินก้อนที่คลำได้

• ช่วยแยกก้อนที่เป็นถุงน้ำออกจากก้อนเนื้อได้

• มีประโยชน์มากในผู้หญิงอายุน้อย

แมมโมแกรม

• ใช้รังสีเอกซเรย์ปริมาณต่ำ

• สามารถเห็นความผิดปกติบางชนิดที่อัลตราซาวด์อาจมองไม่เห็น เช่น microcalcifications

• เป็นการตรวจหลักสำหรับการคัดกรองมะเร็งเต้านมในผู้หญิงตามช่วงอายุและความเสี่ยง

ในบางคน แพทย์จึงอาจแนะนำให้ ตรวจทั้งแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครบถ้วนมากขึ้น

# ถ้าคลำพบก้อน ต้องตรวจอัลตราซาวด์เลยไหม?

หากพบก้อนใหม่ที่เต้านม ไม่ควรพยายามวินิจฉัยจากการคลำด้วยตัวเอง เพราะก้อนที่เป็นมะเร็งและก้อนที่ไม่ใช่มะเร็งอาจมีลักษณะคล้ายกันได้

แพทย์จะประเมินจากประวัติ ตรวจเต้านม และเลือกการตรวจด้วยภาพที่เหมาะสมกับอายุและลักษณะของก้อน หากพบความผิดปกติที่น่าสงสัย อาจต้องตรวจเพิ่มเติมหรือเจาะชิ้นเนื้อ

สรุป

อัลตราซาวด์เต้านมเป็นเครื่องมือสำคัญในการประเมินก้อนและความผิดปกติของเต้านม โดยเฉพาะในผู้ที่คลำพบก้อนและผู้หญิงอายุน้อย

แต่ผลอัลตราซาวด์เพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่า “เป็นมะเร็ง” หรือ “ไม่เป็นมะเร็ง” เสมอไป หากพบความผิดปกติ แพทย์จะพิจารณาผลตรวจร่วมกับอาการ อายุ และปัจจัยอื่น ๆ และอาจแนะนำการตรวจเพิ่มเติมหรือการเจาะชิ้นเนื้อตามความเหมาะสม

แต่หากท่านมีก้อนที่เต้านม และไม่อยากรอคิวนัดอัลตราซาวด์เต้านมให้เสียเวลา มาที่คลินิกหมอเมธัสเลยครับ ทำเสร็จรู้ผลทันที ศึกษาเพิ่มเติม

"รู้ผลไว รักษาไวกว่า ย่อมดีกว่า"

บทความโดย: นพ.เมธัส อรัญนารถ
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยศาสตร์ทั่วไป

reference:

1. Klein KA, Kocher M, Lourenco AP, et al. ACR Appropriateness Criteria® Palpable Breast Masses: 2022 Update. J Am Coll Radiol. 2023;20(5S):S146-S163. doi:10.1016/j.jacr.2023.02.013.

2. ACR Appropriateness Criteria® Breast Cancer Screening